By | September 4, 2019


ጫጫታው ለአንድነት ነው ወይስ የበላይነት?

የኦሮሚያ ቤተ ክህነት ሊቋቋም ነው ሲባል አንድ ቋንቋ ተናጋሪ የሆኑ የአንድ አከባቢ ሰዎች የሚንጫጬት በኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ያላቸውን የአማራ የበላይነት ለማስጠበቅ እንጂ፣ ለእምነታቸው ወይም ለቤተክርስቲያኒቷ አንድነት ተቆርቁረው እንዳልሆነ ሳይታለም የተፈታ ነው። የምር ስለ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን አንድነት ቢገዳቸው ኖሮ፣ 1) የቤተ ክርስቲያኒቷ መሪዎች  የእግዚአብሔርን ቃል እንኳን ጥሰው ሰውን በዘር እየለዩ ፣ ለወገኔ ይጠቅማል በማለት፣ በአድልዎ መንፈስ፣ አማራ  ዲያቆናት ፣ ቀሳውስት እና ጳጳሳትን በብዛት ሲቀቡ እና ሲሾሙ ነበር ኧረ ተው ለአንድነታችን አይበጀንም ማለት የነበረባቸው። ይህም ሳያንስ ብዙዎች ጳጳሳት፣ ቀሳውስትና ዲያቆናት 30 እና 40 ዓመት በኦሮሞና በሌላው አማርኛ ተናጋሪ ያልሆነ ህዝብ መሃል ሲኖሩ ፣ ከንቀት እና ከመፀየፍ የተነሳ፣ ለንሰሐ፣ ለኑዛዜ ወይም ለፍትሐት እንኳን የሚሆን የሌላውን ቋንቋ ለመልመድ አለመሞከራቸው ነው።

2) የቤተክርስቲያኒቷ ዲያቆናት ሰውን በዘር ለይተው በስላቅ፣ በአሽሙር እና በግልፅ ሲሳድቡ ነበር ተው ማለት። ለምሳሌ ያህል በአንድ ወቅት በተውሰኑ ፅህሑፎቹ አደንቀው የነበረው፣ ዲያቆን ዳንኤል ክብረት በአፋን ኦሮሞ የዘመሩትን ቄስ፣ ወንጌልን በአፋን ኦሮሞ ለማዳረስ በመጣራቸው እና በመዘመራቸው ፡ ከፋፋይ እያለ ቤተክርስቲያን መድረክ ላይ ቆሞ ሲያጥላላቸው ነበር ። ያኔ ነበር ስለ ቤተክርስቲያን አንድነት ማሰብ። በተጨማሪም ዲያቆን ዳንኤል “ግጥምን በጃዝ” በሚባለው ፓለቲካን በመሃሉ ግጥም (‘ጥ’ ጠብቃ ትነበብ) አድርገው እንደ “ሳንድዊች” ሌላውን በማጥላላት ወገኔ የሚሉትን የአድልዎ ድድስኩር ሲመግቡት ነበር ኧረ ተው ዲያቆን ዳንኤል ለአንድነታችን አይበጅም ማለት። ለምሳሌ ዲያቆን ዳንኤል “ኢየሱስ አሁን  ተመልሶ ቢመጣ ፣ ‘ከደብረ ዘይት ወደ ናዝሬት ሄደ የሚለውን ፣ ከቡሾፍቱ ወደ አዳማ ሄደ ይባልልን ይሉታል” ብሎ ሲል በትክክል ኦሮሞ ላይ እንዳነጣጠረ ፣ ንፁህ ሂሊና ያለው ሰው ይገነዘባል። እዚህ ጋር  ዲያቆን ዳንኤል ሶሥት ነውረኛ ቅጥፈቶችን ሲሠራ ይታያል። የመጀመርያው: የኦሮሞ ህዝብ የሚቃወመውን indigenous ለሆነ መሬቱ ሌላ የባዕድ ስም መሰጠቱን ዳንኤል በመፅሐፍ ቅዱሳዊ ዘይቤ አስታክኮ ለማጣጣል መሞከሩ ነው። ሁለተኛው: ትክክለኛዎቹ ደብረዘይት እና ናዝሬት እሥራኤል አገር እንዳሉ እያወቀ እንደ ክርስትና ስም ዘመዶቹ በህገ ወጥ ቡሾፍቱ እና አዳማ ላይ ሊያጣብቁ የሞከሯቸውን fake ስሞች የኢየሱስን ስም በመጠቀም ለማፅደቅ መሞከሩ ነው። ሶሥተኛው ቅጥፈቱ፣ ኢየሱስ እንኳን ቢመጣ (በ ዮመል ቂያማ ጊዜ) የኦሮሞ ህዝብ ስለ ሰማያዊ ነገር ሳይሆን ስለ ምድራዊው ( ዱኒያ ነው የሚያስበው/የሚጠይቀው) ለማለት መሞከሩ ነው።

ዳንኤል በተጨማሪ የዚህኑ ቀን “ይሁዳ ኢየሱስን በሰላሣ ብር ሽጦ መሬት እንደገዛ ፣ ያ ልጅ ደግሞ ኢትዮጵያን ሽጦ ፣ ቦሌ አከባቢ ቤት ገዝቷል። ይሁዳ እንኳን ተፀፅቷል። ያ ልጅ እንኳን የሚፀፀት አይመስልም” አለ። ዳንኤል “ያ ልጅ” ሲል ማንን እንደሆነ  የማይጠረጥር ያለ አይመስለኝም። ዳንኤል እነዚህን ስድቦች ፣ ሽሙጦች እና አሽሙሮች ከጨረሰ በኋላ ወዲያውኑ: ጨዋ መስሎ : ምናለበት ሁላችን ቅን ብናስብ : እርስ በእርስ ብንተሳሰብ እያለ በማር የተለወሰ መርዙን ስለ ሰላም ሲል ያንጠባጥባል። ጠቅላይ ሚንስተር አቢይ ይህን ሰው ካላራቀ sabotage የመደረግ ችግር ሊገጥመው ይችላል።

ዲያቆን ዳንኤል ብቻ ሳይሆን እሱን የመሳሰሉ ብዙዎች በቤተክርስቲያኒቷ መድረክ ላይ አሊያም እሷ ባዘጋጀቻቸው መድረኮች ላይ ቆመው ተመሳሳይ ድስኩር ሲደሰኩሩ ስንቴ ታዝበን ጊዜ ለኩሉ ብለን ትተን ነበር። ለምሳሌ ዲያቆን ሕዝቅያስ የተባለ የቤተክርስቲያኒቷ አገልጋይ፡ የቤተክርስቲያኒቱ መድረክ ላይ ቆሞ ስብከት ከተባለ፣ በስብከቱ መሃል “ኦሮሞዎች አዲስ አበባ የኛ ነው የምትሉትን እና ሁሉ የኛ ነው የምትሉትን ማቆም አለባችሁ። አለበለዚያ አንላቀቅም” ብሏል። ኦሮሞ የሆነ ሰው: አእምሮው የሞተበት ካልሆነ በስተቀር : ምን በወጣው ነው : እንደዚህ አይነቱን በሃይማኖት ካባ የአድልዎ ፓለቲካ አራማጆችን የሚሰማው? እነዚህ ፓለቲካዊ ዲያቆናት፣ የራሳቸውንም ወገን ፓለቲካ የሌላውን እንደሚተቹት ቢተቹ ኖሮ balanced ናቸው በማላት መቀበል ይቻል ነበር። ሰው ቃለ እግዚአብሔርን ነው የአድልዎ ፓለቲካ ሊሰማ ነው እነዚህ ጋ ቤተ ክርስቲያን የሚሔደው? የዲያቆን ሕዝቅያስ፣ የዲያቆን ሃብታሙ አያሌው እና የዲያቆን ዘመድኩን በቀለ የዘር እና የሃይማኖት ጥላቻ ደግሞ ላይ ከጠቅስኩትም ስለሚብስ ለመዘርዘር ጊዜ አይበቃኝም። ዎቄፈታውን፣ ሙስሊሙን እና ፕሮቴስታንቱን እንዲሁም ኦሮሞን እንዴት እንደሚያንቋሽሹ ለማየት ንግግራቸውን እዩ። እንዴት እንደሚሳደቡ ለማየት ከዲያቆን ዘመድኩን በቀለ ጀምሩና ፔጃቸውን እዩ። ለእነዚህ ያለምንም ጥያቄ ሲያጨበጭብ የሚውል ህዝብ: ቄስ በላይ በቋንቋዬ ላምልክ፣ እራሴን በራሴ ላስተዳድር ስላላ፤ ዛሬ ተነስቶ ከፋፋይ ፣ ከሃዲ የእንትና ፈረስ እያሉ መሳደብ: የቄስ በላይን ትክክለኛነት ያሳያል። የሰይጣ ፈረስ የሆነው ተሳዳቢው ዱያቆን ዘመድኩን ቄስ በላይን አንዴ የጀዋር ፈረስ፣ አንዴ የወሃቢይ እስላም ፈረስ፣ አንዴ የእሬቻ ጠንቋይ አምላኪ ሲለው፣ ዘንዶው የስድብ አፍ ተሰጠው” የሚለውን የራዕይ ቃል አስታወሰኝ። በተለይ በተለይ የቤተክርስቲያኒቷ ሰባኪያን እና ዲያቆናት የአብንን ፓርቲ አቋም የመሰለ ስብከት ሲሰብኩን ፣ ኦርቶዶክስ : ከቤተክርስቲያን ወደ ቤተ አምሐራ መቀየሯ ይሆን እንዴ የሚል አላርም ስላቃጨለብን፣ ለቋንቋ ብቻ ሳይሆን ለመንፈሳዊና ለስነ ልቦናዊ ጤንነት እንዲሁም ለኦሮሞ ህልውና ስንል የኦሮሚያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክህነትን መደገፍ ሰብዓዊነት እና መንፈሳዊነት ነው።

ሌላው የሚገርመው “ግጥምን በጃዝ” ላይ: ሰርፀ ሚኒልክ አዲስ አበባን ሲቆረቁሩ፣ በቦታው፣ ድኩላና የሜዳ  ወይም እንስሳት ብቻ ነበሩ ማለቱ እና ሌሎችም ድስኩሮች የፕሮግራሙን ዓላማ ለጥበብ ብቻ ሳይሆን ለፓለቲካዊ ወገንተኝነት እንደሆነ ግልፅ ነው። ዲያቆን ዳንኤልን እና ሰርፀን: ብዙ ከሚያውቁት፣ ከሚያመዟዝኑት እና ከማያዳሉት ወገኖች ቆጥረን ያደነቅናቸው፣ ነገር ግን መሠሪነታቸውን በየዕለቱ ስናይ ቱ ብለን የተፋናቸው ብዙዎች ነን። አንዳንዴ ቁም ነገር ሊናገሩ እና ሊፅፉ ይችላሉ። የካህናት እና የዲያቆናት ፓለቲካዊ ወገንተኝነት፣  መሰሪነታቸው እና የፓለቲካ ሽፍጥን በጥበብ አሽሞንሙነው፣ የሃይማኖት ካባ ደርበውለት በመፅሐፍ ቅዱስ ጥቅስ ሊያወራርዱልን መሞከራቸው ቢያንገሸግሸን ፣ ሸፍጡ ደግሞ ግለሰባዊ ብቻ ሳይሆን ብሔራዊ ማንነት ሃይማኖታዊ እና ድርጅታዊ መልክ ፣ ዓላማ፣ ግብና ጎል እንዳለው ሲገለጥልን: በምድርም በሰማይም ያለንን ቦታ: የሃይማኖት ካባ ካጠለቁ ተኩላዎች ለመጠበቅ : የኦሮሚያ ቤተክህነት መቋቋምን መደገፍ አማራጭ የለውም። ለቋንቋ ብቻ ሳይሆን እላይ የጠቀስኳቸውን ሃይማኖታዊ ካባ የደረቡ፣ በመስቀል የተባረኩ የሚለቀቁ ፓለቲካዊ ሽፍጦችን ለማምከን ሲባል፣ የኦሮሚያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክህነት ማቋቋሙ በጣም አስፈላጊ ነው።

ቀሲስ በላይን ሳይሆን ፣ የበላይነትን ተቃወም።



Marii hundeeffama Waajjira Mana Lubummaa Ortodoks Tawaahidoo Naannoo Oromiyaa irratti xiyyeefatu eegalleera. Barsiisaa Haayila Mikaa’el Tafarraa fi Malaaka Hiywot Qomoos Abbaa Waldayyassus Sayifuu Galataa walin jirra. Hirmaadhaa! Walif qoodaa!

2 thoughts on “ጫጫታው ለአንድነት ነው ወይስ የበላይነት?

  1. Olana Abbalichie

    Great observation!

    Since the Ethiopian Orthodox Church as an institution and its “Amhara” religious leaders as its shakers and makers have remained strong hold of the anti-Oromo camps, from inception to date, supporting the move to establish Oromia Orthodox Church Synods is not only essential but also a matter of existential for the great Oromo nation. It does not require any Oromo to be religious or part of the religion sect to stand up and rally with the committee coordinating the establishment of Oromo Orthodox Church. Oromo, particularly, qeerroo and qarree, you get the message. Read between the lines; there is no difference between “Amhara” ultra-nationalist politicians and “Amhara” religious leaders. “Amhara” led Orthodox has been the unchallenged command post to destroy the Oromo people as a nation. This issue is part and parcel to the demands of the Oromo people to use their language; it is about Abba biyuummaa; it is about asserting Oromoness, etc. In all cases, Oromummaa transcends any religion affiliations and geographic boundaries, latitudinal and longitudinal directions. Oromo, whether you are Orthodox, Protestant, Catholic, Muslim, Waqeefataa, nonbeliever, secular, etc., see the hidden agendas of the anti-Oromo deceptive depteras. Stand with priest Belay Mekonnen and act in unison! Qeerroo and qarree, stay awake and ascertain the rights of your people!

    Truth and justice prevail!
    OA

    Reply
  2. Robi

    Synooddin Walliigalaa dhihoo kana Qeesii afaan Oromoottin qaddasee maalif hojii irraa ari’aan.

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.