Ibsa Ejjennoo Qeerroo Matakkal-Wambaraa-Asoosaa irraa

Uummanni Oromoo Matakkal baroota dheeraaf Naannoo Beenishaangul Gumuz keessatti mirga namummaa dhorkamee, akka lammii lammaffaatti lakkaa’amaa fi hacuucamaa turera. Kanarraan kan ka’e  dhalattoonni Oromoo naannichaa gaaffii mirgaa heera mootummaa biyyattii irra jirus gaafachaa turaniiru. Gaaffilee kunniin keessaas Mirga Afaaniin Barachuu, Akkuma Oromoota kaanii Aaddaa ofii kabajuu (F.K.Nf Ayyaana irreechaa) fi Gaaffilee mirga abbaa biyyuummaa ti.

Warraaqsa kanaan boodas Uummanni Oromoo Matakkal Yeroo jalqabaaf Irreecha bara 2016 irratti hirmaate. Gam tokkoon Dhumaatii Gaafa Irreechaa Uummata Oromoo dhibbootaan lakkaa’amaniin imimmaan facaasaa; gama kaaniin ammoo ayyaana irreechaa seenaa Oromoo keessatti yeroo jalqabaaf daandii dheeraa qaxxaa muranii dhufuun obboloota isaanii ilmaan Maccaaf Tuulamaa waliin hora Arsadee irreeffatanii galuu isaaniitti gammadaa gara biyya isaaniitti deebi’aniiru.

Kana booda Qabsoon, Tokkummaanii fi Sochiin Uummata Oromoo Naannoo Beenishaangul Gumuz Keessuma Godina Matakkaliin kan ciisa dhabde Mootummaan Nama Nyaataa Wayyaanees Naannoo sanatti shira walitti bu’insaa akkuma Uummata Oromoo Sumaalee, Raayyaa fi Walloo irratti raawwatte Uummata Oromoo Matakkalii fi Naannoo Beenishaangul Gumuz keessa jiraatan hunda irratti raawwachuuf wixinaa turteyyuu Oromoonni naannichaa Si’aa’inaan ofirraa qolachaa, Uummataa fi Saboota naannichaa biroo wajjin akkuma durii wal kabajaa waliin jiraachaa jira.

Shirri kun Milkaa’uu dinnaan Ji’a sadaasaa bara 2016 irraa kaasee sabboontota Oromoo naannichaa Hundee qabanii fi saba isaaniif quuqama qaban 15 ol ta’an qe’ee fi lafa hojii isaanii irraa adamsamanii mana hiraarsaa Maayikalaawwii keessatti baatii 7 oliif dararamaa turanii, Hagayya 2017 galmeen Himannaa “Shororkeessummaa” maqaa Himatamaa 1ffaa Obbo Habtaamuu Bayyanaatiin irratti baname.

Ji’oota lamaan duras Himatamtoota kana keessaa ququnxuraa gad lakkisuun Himatamaa 1ffaa fi 2ffaa obbo Habtaamuu Bayyanaa Amantee fi Obbo Kaffaaloo Nigaatuu Baddeessoo sababaa tokko malee yeroo ammaa mana hidhaa qiliinxoo keessatti argamu.

Dhugaan hin haalamne Sabboontonni kunniin hundi qaroo uummata Oromoo naannichaa waan ta’aniif gadhiifamuu isaaniitti Oromoon naannichaa hundi gammadeera. Haa ta’uyyuu malee jaallan hafan kuni galmee fi yakka walfakkaataan erga goolamanii sababii tokko malee mana hidhaa qiliinxoo keessatti hambisuun ammallee jibbaa fi raacitiin hammeenyaa akka jiru ibsa.

Baatii lamaa duras Filannoo MM wajjin wal qabatee gammachuu ibsachuun yakka ta’ee; ammas dhalattoonni naannichaa jumlaan mana hidhaatti guuramanii qabsoo Guutummaa Oromiyaatti ta’een qe’eefi hojii isaaniitti deebi’aniiru.

Barattoonni Maatiin isaan Abdii lammiifi biyyaa ta’u jedhanii rakkatanii barsiifachaa  jiran  manneen barnootaa sadarkaa lammaffaa fi olaanaas sababaa Oromummaa isaaniitiin qofa yakkamanii barnoota isaanii irraa ari’atamaniiru.

Kanaafis barattoonni OromooGaafa caamsaa 13, bara 2010 A.L.Htti mana barumsaa sadarkaa 2ffaa Gaalessaa irraa sababaa rakkoo disipliinii jedhuun ari’ataman raga dha.

  1. B/taa Nagaasaa Abdiisaa  (Barataa kutaa 9ffaa)
  2. B/taa Magarsaa Bayyanaa (Barataa kutaa 11ffaa) fi
  3. Bltaa Taaddalaa Gannatii (Barataa kutaa 11ffaa)

Dabni dabalataan Ilmaan Oromoo naannichaa irratti hojjetamaa jiru kan biraa ammoo:

Dhimma hidhamtoota siyaasaa Matakkal lamaanii jechuunis Obbo Habtaamuu Bayyanaa fi Kaffaaloo Nigaatuun wal qabatee; Qaamonni TPLF naannoo Beenishaangul Gumuz saamicha Albuudaa, Warqee fi qabeenya Uumamaa biroo irratti bobba’an Mootummaa Naannichaa fi Harcaatuu caasaa Dh.D.U.O duraanii waliin ta’uun Abbaa Alangee Federaalaatti deemanii akka iyyata galfatan bira gahameera. Ergaan iyyatichaas sabboontonni lameen kun akka mana hidhaatii hin gadhiifamne akka ta’es beekameera.

Dabalataanis miidiyaalee garagaraa irratti dhiyaachuun oduu qabatamaa hin taaneen akka waan uummata Oromoo godina Matakkalii fi ummata Gumuz gidduutti walitti bu’iinsi umame fakkeessuun ololaa jiru. Kunis bulchaa kunis bulchaa aanaa dibaaxee kan ta’an obbo Dabal Balgaafoo akka ibsa kennan gochuuni.

Obbo Dabal Algaafoo aantummaa fi kabaja uummata oromoof kan qaban akkasumas uummata oromoo naannichaa biratti  fudhatama guddaaa kan qabanidha.kanaafis yeroo filannoo MM dr Abiy gammachuu ibsattan jedhamanii qotee bulaa fi abbooti qabeenyaa oromoo naannichaa mana hidhatti guuraman kanneen akka obbo Abarraa Hayiluu, Obbo Tashoomaa Nuqus, Obbo Kaffeyaaloo Baqqalaa, fi kanneen biroof falmanii wabii ta’uun mna hidhaati hiksisaniiru. Dabalataanis aanga’oota Shiinaashaa naannichaa jibba ummata oromoo irra qabaniifi ummata oromoo hiisisaa turan  fuula fi fuulatti falmaa turaniiru. Kanaafuu nama kana ololaa fi xiyyeefannoo qabatamaa hin taaneen miidiyaatti dhiyaatanii  akka ibsa kennan gochuun yakka guddadha. Namootiin kana godhanis shira walitti bu’iinsaa ummata oromoo fi ummata Gumuz gidduutti yakka raawwaatamaa jiru irran adda godhamee hin ilaalamu.

Kun immoo ammayyuu Saamichaaf jecha qaamonni TPLF fi Harcaatuun DH.D.U.O mootummaa Naannoo Beenishaangul Gumuz wajjin ta’uun Uummata Oromoo naannichaa gooluu fi yakkuun ittii fufee jiraachuu mul’isa.

Istraateejii yeroo ammaa Naannoo Oromiyaa birootti hojjetamaa jiru  Caasaa Dh.D.U.O duraaniitii “Qeerroo Qeerrootiin ajjeesuu (Killing Qeerrroo by Qeerroo)” jedhuun Qabsaa’aa fi Quuqamaa saba Oromoof kan qaban fakkaachuun Qeerroo Naannoo Matakkal walitti qabuun leenjii kennuufi sirsiraa jiru.

Kanaafuu Qeerroon Matakkal-Wambaraa- Asoosaas Ibsa ejjennoo kanaa gadii baafatee jira:

  1. Hidhamtoonnii siyaasaa Matakkal Haqaaf falman, Oromummaa isaaniitiin qofa yakkamanii Murtee tokko malee Mana hidhaa qiliinxoo keessaa dararamaa jiran haal duree tokko malee hatattamaan nuuf haa gadhiifaman;
  2. Kaayyoon keenya Gaaffii Uummata Oromoo bara dheeraa fala dhabe jechuunis Mirga abbaa biyyummaa, Afaaniin barachuu fi Oromummaa keenya af qabsaa’uu fi mirkaneessuu  dha malee maqaa qabsoon ququnxuraa fi afaan kaahaa mootummaan haaromsa jedhee ittiin nusossobu cinaa dhaabbannee harka walitti rukuchuu miti;
  3. Dargaggoonnii fi qaamonni garaa garaa Godina Matakkalii fi Asoosaa ergama addaa fudhattanii:
    • Qeerroo of fakkeessuun karaa social medea yaadaa fi fedha uummataa maxxansuun, dubbachuun Miira namaa addaan baasaa kan jirtan;
    • Akka waan Uummanni Oromoo naannichaa garee garaa garaatti wal qoode fakkeessuun Tokkummaa uummataa laamshessaa jirtan;
    • Uummata Oromoo naannichaa yeroo lammaffaaf Ganuu fi Gaaga’uu soba dhugaa fakkaatuun  waliin fakkeessaa jirtan eenyummaan keessan sirriitti waan beekameef; hatattamaan Qeerroo fi Uummata Oromoo naannichaa dhiifama gaafachuun  Qabsoo Uummata Oromoo naannichaa cinaa akka dhaabbachuun  carraa isa dhummati, ta’uu baannaan qabsoo hadhaawaa godhamaa jiru sakaaluu yoo oitti fuftan tarkaanfiin keessa deebii hin qabne akka isinirratti fudhatamu isin akeekkachiifna.
  4. Mootummaan Naannoo Beenishaangul Gumuz Dhiibbaa Uummata Oromoo xiyyeeffate qaamota mootummaa fi qaamota TPLFn godhamaa jiru callisee ilaaluu hin qabu; akkasumas qaamotiin shira walitti bu’iinsa xaxaa turtanii fi sabbontonni oromoo lamaan akka mana hiidha Qilinxootii hin gadhiifamne godhani hatattamaan yaada isaaniii akka kaasan ta’uu baannaan qeerroon naannichaa fi biyyoota ollaatiin tarkaanfiin akka irratti fudhatamu gochuuf dirqamna.
  5. Ajjeechaan Uummata Oromoo Cinaaksan, Harargee, Gujii fi Wallagga Lixaa Beegii irratti raawwatame cimsinee ni balaaleffanna; Ajjeechaan ilmaan Oromoo kam irratti ta’aa jiru hatattamaan dhaabbachuu qaba;
  6. ABOn shororkeessaa miti, dhaaba Uummata Oromoof falmudha.

Oromiyaan Kan Oromooti!

Waxabajjii 14, 2018.

Qeerroo Matakkal- Wambaraa-Asoosaa irraa

ከ መተከል፣ ወምበራ እና አሶሳ ቄሮዎች የተሰጠ የአëም መግለጫ

በቤኒሻንጉል ጉሙዝ በተለይ የመተከል ኦሮሞ ለብዙ ዘመናት ሰብአዊ መብቱን ተነፍጎ ቆይቶዋል፡፡ ይህም በክልሉ ዉስጥ እንደ 2ኛ ዜጋ ሲቆጠር ቆይቶዋል፣ በአፍ መፍቻ ëንëዉ እንዳየማር ተደርèል እንዲሁም ባህሉን እነዳሳድግ ተደርèል፡፡ከዚህም የተነሳ የክልሉ ኦሮሞ ተወላጆችም የሃገሪቱን ህገ መንግስት መሰረት በማደድረግ እነዚህን ሰብአዊ መብቶቹን ሲጠይቅ ቆይቶዋል፡፡

ከብዙ ትግል ቦሃላም የመተከል ኦሮሞ ህዝብም ለመጀመሪያ ግዜ የኢሬቻን በአል ተቀላቀለ፡፡ በአንድ በኩል በበአሉ ላይ በተከሰተዉ የንጹሃን የገፍ እልቂት እምባ እየተራጨ ፡ በአንድ በኩል ደግሞ ከአባታቸዉ ልጆች ጋር የኢሬቻን በአል ስላከበሩ በደስታ አየፈነጠዙ ወደ ቤታቸዉ ተመልሰዋል፡፡

ከዚህም ቦሃላ በቤኒሻንጉል ጉሙዝ በተለይ በመተከል ኦሮሞ ትግል፣ አንድነት እና እነቅስቃሴ እንቅልፍ የጣ ሰዉ በላ የወያኔ መንግስት፤ ልክ በ ሱማል ኦሮሞዎች፣ በወሎ ኦሮሞዎቸ እና በ ራያ ኦሮሞዎች እነደተደረገዉ የግጭት ሴራ፤ በ ክልሉ የኦሮሞ ተወላጆቸ ላይም ተመሳሳይ ሴራ ሲጎነጉኑ ቆየተዋል፡፡ ሆኖም ግን ክልሉ ቄሮዎች እና በክልሉ ህዝብ ንቁ ተሳትፎ ከሽፉዋል፡፡ የክልሉም የኦሮሞ ህዝብ እንደ ወትሮው ከተለያ የ ክልሉ ብሄረሰብ ጋር ተቻችሎና ተከባብሮ መኖሩን ቀጥሎዋል፡፡

በተያያዙተ ሸፍጥ አልሳካ ሲላቸዉ ከ ህዳር ወር 2009 ዓ.ም. ጀምሮ ተስፋ የሚጣልባቸዉን 15 የክልሉን ንጹሃን የኦሮሞ ተወላጆች ኑሮዋቸዉን ለማሸነፍ ደፋ ቀና ከሚሉበት ከሚኖሩበት ቦታ በግፍ ወደ እስር ብት ተወረወሩ፡፡ ለ 7 ወር ከተሰቃ ቦሃላ ነሃሴ 2009 ዓ.ም. የሽብርን ታርጋ በመለጠፍ በ ሀብታሙ በየነ ስም መዝገብ ተከፍቶ በ 11 ሰዎች ላይ ክስ ተመሰረተ፡፡ከሁለት ወራት በፊት 11 አስረኞች ተፈተዉ ሁለቱ ግን በ ቅሊንጦ ማረሚያ ቤት ያለምንም ፍርድ እየተንገላቱ ይገኛሉ፡፡ በተፈቱት ንጹሃን የኦሮሞ ተወላጆች ህዝቡ ቢደሰትም ሁለቱ ማለትም፡ አቶ ሀብታሙ በየነ እና አቶ ከፍለዉ ንጋቱ መቅረታቸዉ ደስታዉን ሙሉ አያደርገዉም፡፡

በክልሉ ኦሮሞ ተወላጆች ላይ የሚደርሰዉ በደል በመቀጠል በ አዲሱ የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ምርጫ ማሸነፍ ጋር ተያይዞ ደስታቸዉን ስለገለጹ ብቻ ንጹሃን የክልሉ የኦሮሞ ተወላጆቸ በተለያዩ የክልሉ እስር ቤት ታጉረዉ ሲሰቃዩ ቆይተዉ፤ መላዉ የኦሮሞ ህዝብና ቄሮ ባደረገዉ የላሰለሰ ትግል ሊፈቱ ችለዋል፡፡

እንዲሁም  ቤተሰቦቻቸዉ ነገ ለሀገርና ለወገን ይበጋጃሉ ብሎ ጥሮ ግሮ ወደ ት/ቤት የላካቸዉን ልጆቹን የዲሲፕሊን ችግር እንዳለባቸዉ በሀሰት በመወንጀል የኦሮሞ ተማሪዎችን ብቻ ከት/ት ገበታቸዉ እየተፈናቀሉ ይገኛሉ፡፡ ለዚህም ከጋሌሳ 2ኛ ደረጃ ት/ት ቤት  በ ግንቦት 13 ቀን 2009 ዓ.ም. የተባረሩትን የኦሮሞ ተማሪዎችን መጥቀስ ይቻላል፡፡

  1. ተ/ሪ ነጋሳ አብዲሳ (የ 9ኛ ክፍል ተማሪ)
  2. ተ/ሪ መገርሳ በየነ  (የ 11ኛ ክፍል ተማሪ) እና
  3. ተ/ሪ ታደለ ገነተ  (የ 11ኛ ክፍል ተማሪ) ናቸዉ፡፡

የሁለቱ በቂሊነጦ እስር ቤት ዉሰጥ የቀሩ የመተከል ተወላጆች ማለትም የእነ አቶ ሀብታሙ በየነ እና አቶ ከፍለዉ ንጋቱ  ጉዳይን በተመለከተ የተለያዩ የህወሀት ባለስለጣናት የክልሉን የተፈጥሮ ሀበት ማለትም፡ የተለያዩ ማዕድናት፣ ወርቅ እና ሌሎች ለመበዝበዝ ሲል ከክልሉ ከፍተኛ የመንግስት ባለስለጣናት እና ከበሰበሰዉ የቀድሞዉ የ ኦህዴድ አባላት ጋር በመሆን የእነሱን ጉዳይ ይዞ ካለዉ የትግራ ተወላጅ ለሆነዉ የፌደራል አቃቤ ህግ ሄዶ እንዳይለቀቁ ማመልከታቸዉ ተደርሶበታል፡፡

በተጨማርም በተለያዩ ሚድያዎች ያልተጣራ ወሬ ይዞ በመቅረብ በመተከል ከም ኖሩ ኦሮሞዎችና ጉምዝ ማህበረሰብ ጋር ግጭት ያለ በማስመሰል፤  በመተከል ዞን ድባጤ ወረዳ ዋና አስተዳደር የሆኑትን አቶ ደበል በልጋፎ እነዲያነጋግሩ ተደርèል፡፡ እኝህ ሰዉ በተለይ ከመተከል ኦሮሞ ህዝብ ጋር ያደጉና የተማሩ፤  የመተከል ኦሮሞ ህዝብ ባህልና ወግ ጠንቅቀዉ የሚያቁ፤ ለመተከል ኦሮሞ ህዝብ ከፍተኛ አክብሮት ያላቸዉና በዚህም ምክንያት በተለይ በወረዳዉ ከሚኖሩ ለኦሮሞ ህዝብ ጥላቻ ያደረባቸዉ የሽናሻ ካብነዎች በዝህ አመለካከታቸዉ የሚወገዙትን እንዲሁም ለአከባቢዉ ሰላምና መረጋጋት ከፍተኛ አስተዋጽኦ ያላቸዉ በተለይም በጠቅላይ ዶ/ር አብይ አህመድ ምርጫ ወቅት ከአከባቢዉ ታፍሰዉ የታሰሩት የኦሮሞ አርሶ አደሮች ጉዳያቸዉ ወደ ከፍተኛ እንግልት ሳይደርስ ዋስእሆንላቸዋለሁ እስከማለት ድረስ የታገሉትንና ያስፈታዋቸዉ እነ አቶ አበራ ሀይሉተሾሜ ንቁስ፣ ከፍያለዉ በቀለ እና ለሎችም በዞኑ የሚገኙ የመተከል ኦሮሞ አርሶ አደሮችና ባለሃብቶችን ከስጋት አንጻር እንድታሰሩ ያደረጉ የወያኔ አሽከርና አዉደልዳይ የሆኑት የሽናሻ አመራሮችን ፊት ለፊት የተጋፈጡትና ታርክ የሚያወድሳቸዉን አመራር በኦሮሞና ጉምዝ ማህበረሰብ መካከል ግጭት እንዳለ በማስመሰል በተለያዩ ሚድያዎች ቀርበዉ ምላሽ እንድሰጡ ማድረግ የኦሮሞንና የጉሙዝ ማህበረሰብና ለማጋጨት ከሚደረገዉ ሴራ የማይተናነስ በደል ነዉ፡፡

በተጨማርም በመላዉ ኦሮሚያ እየተደረገ ባለዉ ” dø[} idø[ M¶¨G’ እስትራቴጂ ተልዕኮን የተቀበሉ ኦሮሞ መሳይ ድብቅ የኦህዴድ ተላላኪዎች የክልሉን ቄሮ እያታለሉና ዳግመኛ ይቅር የማይባል በደል እየፈጸሙ መሆኑ ታዉቆዋል፡፡

እነኝህ ግለሰቦች ከዚህ እኩይ ድርግታችሁ በአስቸኳይ እንዲ ቆጠቡ ብሎም ይህንን የማያደርጉ ከሆነና አሁንም ዳግም በዚህ ተግባራችሁ የሚቀጥሉ ሙሉ መረጃችሁ ስላለን የምናጋልጣችሁ ብሎም  በክልሉና በአጎራባክ ቄሮ የማያዳግም እርምጃ እንደሚወሰድባችሁ ልንገልጽ እንገደዳለን፡፡

በመጨረሻም እኛ የመተከል፣ ወምበራ እና አሶሳ ቄሮዎች የሚከተለዉን የአቁዋም መግለጫ አዉጥተናል፡

  1. ሁለቱ በቂሊነጦ ማረሚያ ቤት ዉሰጥ የሚማቅቁ ንጹሃን የመተከል ኦሮሞ ተወላጆች ያለምንም ቅድመ ሁኔታ በአሰቸካይ የለቀቁ፤
  2. አላማችን ለብዙ አመታት መፍትሄ ያልተሰጠዉን ለክልሉ የኦሮሞ ህዝብ ጥያቄ ማታገል ነዉ እንጂ፤ የመንግስትን ጉርሻና ማባበያ እያዩ ማጨብጨብ አየደለም፤
  3. የክልሉ የኦሮሞ ተወላጆች የቀድሞ የኦህዴድ ርዝራዦችን የተለያዩ ኢ-ኦሮሞ ና ኢ-ቄሮ ተልኮ የዛችሁ ግን በማስማሰለል የክልሉን የኦሮሞ ህዝብ ና ቄሮ ግራ እያጋባችሁ ያላችሁ ግለሰቦች በአስቸካይ ህዝቡንና ቄሮን ይቅርታ ጠይቃችሁ እየተደረገ ወዳለዉ ስር ነቀል ትግል እንድትቀላቀሉ የመጨረሻ ዕድል እንሰጣችሀለን፤ ካልሆነ ግን የማያዳግም እርምጃ ለመዉሰድ ዘግጁ መሆናችንን ለመግለጽ እንወዳለን፤
  4. የቤኒሻንጉል ክልል መንግስት በክልሉ የኦሮሞ ተወላጆች ላይ የሚፈጸመዉን በደል ዝም ብሎ መመልከት የለበትም፤ ሁለቱ በቂሊነጦ ማረሚያ ቤት ለቀሩ የኦሮሞ ተወላጆች እነዲፈቱ ግፊት ማደረግ አለበት፤ እንዳይፈቱ ተጽኖ ሲያደረጉ የነበሩ የክልሉ መንግሰት አባላት ሃሳባቸዉነን እንዲቀይሩ ማድረግ አለበት፤
  5. በተለያዩ የኦሮሚያ ቦታዎቸሀ ላይ ማለትም በ ጭናክሳን፣ ሀረርጌ፣ ጉጂ እና በምዕራብ ወለጋ ንጹሃን ኦሮሞ ግድያ ኣጥብቀን እንቃወማለን፤
  6. የአሮሞ ነጻነት ግንባር (ኦነግ) የኦሮሞ የነጻነት ታጋይ እንጂ አሸባሪ ኣይደለም፡፡

ከ መተከል፣ ወምበራ እና አሶሳ ቄሮዎች!

Similar Articles

Comments

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

OMN: ODUU GALGALAA (GURRAANDHALA 20, 2020)

OMN: ODUU GALGALAA (GURRAANDHALA 20, 2020)

Ethnic cleansing continued in Oromia Regional State by Abiy Ahmed

Ethnic cleansing continued in Oromia Regional State by Ethiopian government lead by Dr. Abiy Ahmed, Prime Minister of Ethiopia July 10, 2020 The Right Honourable Justin...

BBC Afaan Oromoo: ODUU Owwituu, Amajjii 27, 2020

BBC Afaan Oromoo: ODUU Owwituu, Amajjii 27, 2020

New Book: የተጠለፈ ትግል (The hijacked revolution) in pdf

Book: የተጠለፈ ትግል (The hijacked revolution) in PDF Via Aba Orma, September 3, 2019 የተጠለፈ ትግል (The hijacked revolution) Author: Mudhin Siraj Pages: 152 Language: Amharic Year: July 2019 To...

21 million Chinese died of coronavirus – US intelligence officials intercept data

21 million Chinese died of coronavirus – US intelligence officials intercept data By James Alami (Web Archive) -- A new data intercepted by the United States...