Itoophiyaa: Lixa Oromiyaarraa bilbillii fi interneetii maaliif uggurame?

(BBC Afaan Oromoo) — Kutaaleen lixa Oromiyaa irraa tajaajilli interneetii fi bilbilaa adda cituu fi rakkoon nageenyaa uumamee akka jiru gidduu kana dubbii ijoo miidiyaa hawaasummaa ta’eera.

BBCn waan Godinaalee Wallaggaa lixaa keessa jiru adda baafachuuf hedduu ifaajaa turullee, bilbilli kallattiis ta’e interneetiin tajaajila kennaa waan hin jirreef odeeffannoo guutuu argachuu hin dandeenye.

Hojjetaan Itiyoo-Telekom dhimmicha keessa beekan tokko, interneetiin erga addaan citee guyyoota afur caaluu dubbatu.

Godinaalee Wallaggaa keessaa, Wallagga Bahaa fi Horroo Guduruu Wallaggaa keessatti tajaajilli bilbila kallattii jiraatullee, interneetiin erga badee garuu bubbuleera jedhu jiraattonni.

Jiraataan magaalaa Naqamtee tokko akka nutti himanitti ”Mobaayil daataas ta’e Wifi’n erga hojjechuu dhiisee bubbuleera. Namoota teelee keessa hojjetanis gaafachuu yaalleerra. Garuu isaanis hin beeknu nuun jedhan.”

Yeroo amma keessa jirru keessatti interneetii fi bilbila malee socho’uun gonkumaa hin danda’amu kan jedhan jiraataan magaalaa Naqamtee kun ”Barataan carraa ittiin fooyya’u barbaaddachuuf, hojjetaan hojiisaa saffisiisuuf, walumaa galatti hawaasi akka odeeffannoo argatee haala biyyaa fi addunyaa hubatuuf interneetiin bu’uura ta’uun eenyu jalaayyuu dhokataa miti,” jedhan.

”Anumti mataan koo interneetiin kun hanga Roobiitti hin deebi’u taanaan wanti na duraa badu hedduudha. Iskoolaarshiippii an guutuuf ture yeroon itti xumuramu Roobii dhufutti. Yoo interneetiin jiraateedha kanan guutee xumuruu danda’u. Utuma hojiirra jirruu nurratti bade. Sababni isaa maal akka ta’es hin beeknu.”

Jiruu fi jireenyi keenya interneetiidhaan walitti hidhameera kan jedhu jiraataan kun tajaajilli tasa waan nurraa addaan citeef harka marannee taa’aa jirra jedha.

Jiraataan magaalaa Shaambuu interneetiin erga badee guyyaa afur ta’uu fi bilbiillis darbee darbeeti malee yeroo baay’ee akka hin hojjenne dubbata.

”Interneetiin hin jiru taanaan waa’ee haala biyyattiiyyuu baruun hin danda’amu. Yeroon kun ammoo yeroo itti irruma caalaa waa’ee biyyaa quba qabaachuun nurra jiraatuudha.” jechuun dhiibbaa isaanirra ga’aa jiru ibsa jiraataan kun.

Namoonni maal shakku?

Kutaan Wallaggaa bulchiinsa Komaandi Postii jala erga galee bubbuleera. Sababa kanaan sochiin uummataa, bilbillii fi itti fayyadamni interneetii murtaa’aa fi kan yeroo mara to’atamuudha jedhu jiraattonni dubbisne.

Jiraataan magaalaa Naqamtee kun akka jedhanitti ”Dhimmi kun haaraa miti. Erga bulchiinsa Komaandi Postii jala gallee interneetiin inuma bada. Ammas kanuma shakkina. Naannoo keenya kanatti waanta ta’u nuti hin beeknu. Tasuma murtiin darba.”

Godinaalee Qellem Wallaggaa fi Wallagga Lixaa keessa haala jiruu fi rakkoon interneetiin akka addaan citu maaltu akka taasise adda baafachuuf irra deddeebiin bilbillullee bilbilli hin hojjetu.

Tajaajila interneetii qofa osoo hin taane bilbilli kallattiillee gara godinaalee kanneeniitti akka hojjetaa hin jirre namoonni firaa fi maatiisaaniitti yaalanii isaan dide miidiyaa hawaasummaarratti yaadasaanii ibsachaa jiru.

Rakkoon nageenyaa kan duraaniirra hammaataa ta’e godinaalee kunneen mudatee akka jirus barreessaa jiru.

Nutis gama keenyaan gara godinaalee kunneeniitti bilbiluuf yaallee rakkoo nu mudaterraa kan hubanne, bilbilli gara sanatti akka hojjetaa hin jirreedha.

Godinaalee Qellem Wallaggaa fi Wallaggaa Lixaa keessatti tajaajilli interneetii fi bilbilaa si’ataa akka hin taane rakkoo nageenyaa naannawa kana keessa jiru adda baafachuuf wayita bilbilaa turretti adda baafachuu dandeenyeerra.

Jiraattonni godinaalee kunneenii nageenyasaaniif yaaddoo akka qabanii fi rasaasa qaamolee lamaan; jechuunis qaama hidhatee bosona jiruu fi humna nageenyaa mootummaa nageenya eegsisuuf garas bobba’aniin ajeeffamaa jiraachuu irra deddeebiin nutti himaa turan.

‘Qondaaltota Teelee sadarkaa biyyaatti jiraniin kan murtaa’eedha’

Oduu tajaajilli interneetii fi bilbilaa adda cituu ilaalchisuun rakkoon maal akka ta’e adda baafachuuf Itiyoo Telekoom fi kan damee Lixa Oromiyaatti bilbillus milkaa’uu hin dandeenye.

Hojjetaan Itiyo Telekom dhimmicha keessa beekan tokko garuu interneetiin erga addaan citee guyyoota afur caaluufi sababa maaliin akka addaan cite isaanuu wanti beekan akka hin jirre nutti himan.

Akka namni kun jedhanitti murteen kun tasa kan raawwatee fi qondaaltota teelee sadarkaa biyyaatti jiraniin kan murtaa’eedha jedha.

Godinaalee Wallaggaa arfan keessatti interneetiin badus godinaalee lameen Qellem Wallaggaa fi Wallaggaa Lixaa keessatti ammoo tajaajilli bilbilaallee addaan cituu quba akka qaban dubbatu namni kun.

Similar Articles

Comments

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

OMN: ODUU GALGALAA (GURRAANDHALA 20, 2020)

OMN: ODUU GALGALAA (GURRAANDHALA 20, 2020)

Ethnic cleansing continued in Oromia Regional State by Abiy Ahmed

Ethnic cleansing continued in Oromia Regional State by Ethiopian government lead by Dr. Abiy Ahmed, Prime Minister of Ethiopia July 10, 2020 The Right Honourable Justin...

New Book: የተጠለፈ ትግል (The hijacked revolution) in pdf

Book: የተጠለፈ ትግል (The hijacked revolution) in PDF Via Aba Orma, September 3, 2019 የተጠለፈ ትግል (The hijacked revolution) Author: Mudhin Siraj Pages: 152 Language: Amharic Year: July 2019 To...

BBC Afaan Oromoo: ODUU Owwituu, Amajjii 27, 2020

BBC Afaan Oromoo: ODUU Owwituu, Amajjii 27, 2020

21 million Chinese died of coronavirus – US intelligence officials intercept data

21 million Chinese died of coronavirus – US intelligence officials intercept data By James Alami (Web Archive) -- A new data intercepted by the United States...