Propoosaala Paartiileen Nafxanyaa 3: ABIN  (አብን), GINBOOT-7 fi (ግንቦት 7), BIADIN (ብአዴን)  

Kutaa 1ffaa fi 2ffaa

Qeerroo Oromiyaa, Onkoloolessa 5, 2020

ABIN (አብን), GINBOOT-7 fi (ግንቦት 7), BIADIN (ብአዴን)

Oromiyaa miila hin Shokoksineen Seenanii Oromiyaa diiguudhaan  Itiyoophiyaa ol Aantummaa Amaaraa jalati debisanii Ijaaru 

Propoosaala Projektii Paartiileen Nafxanyaa 3(ABIN (አብን),GINBOOT-7 fi (ግንቦት 7), BIADIN (ብአዴን)) Finfinnee, Baardaarii fi Goondaritti Icciitiin mari’atanii Oromiyaa ittiin Diiguuf baafatte tartiibumaan hojii  irra oolaa jiru. Dubbisaa waliif dabarsaa 

Kutaa 1ffaa 

Hiccitii diini Oromoo fi Oromiyaa diiguuf Mootummaa Itoophiyaatiin gargaarama hojiiti hikaa jiru  saaxiluu: Kutaa 1ffaa 

Saaxilaa Shiraa  

– 1ffaa: Sagantaa fi Proojektii Uummataa Amaaraa ykn Nafxanyootaa Oromiyaa keessaa qubachiisuu  

Guyyaa hoggani ol’aanaa ABO Eritraa irraa garaa Oromiyaa galee san ummani Miliyoonan lakkawamuu  Finfinneeti walgaa’ee waan simateef: humnii Oromoon guyyaa san Addunyaa fi Nafxanyootaa irratti  agarsiisee hedduu isaan rifaasiisee.  

Sababa kanaaf miseensoni Paartilee Amaaraa ykn Nafxanyootaa 3 

  1. ABIN (አብን), 2. GINBOOT-7 fi (ግንቦት 7), 3. BIADIN (ብአዴን

Finfinnee fi Bahaar Dar irratti dhoksadhaan dhumaa Fulbaana 2011 A.L.I marii taasiisan. Akkaataa marii  kanaan ABOn deggarsaa ammaa qabu kanaan yoo filannoottii kan seenuu ta’ee injiifaachuu waan  danda’uuf, akkasumas yoo gaafii hiree ofii ofiin murteeffaannaa keewwata 39 irraa jiruu kan kaasu yoo  ta’ee sagaleen mo’aachuu waan danda’uuf maal gochuu qabna jedhani ergaa mariyaatanii boodaa murtii  armaan gadii irraa ga’aan.  

Kunis; – 

1ffaa: Demography Uummataa Oromo Oromiyaa keessaa jiruu jijjiiruu  

Kunis akkuma magaalaa Finfinnee dimografiin isaa Uummataa Amaaraan qabame: yoo danda’ame  magaaloota Shawaa keessaa jiran keessaa ummata Amaaraa miliyoona 12 waggaa 10 keessatti  qubachiisuu. Kanaas haala kamiin akka hojii irra oolchan gadi fageenyaan mari’achuun toftalee armaan  gadi kana irrati waliif galan. Toftaleen kunis; – 

  1. Maalaqa guddaa ramaduun lafa fi mana Oromoo fi Tigirootaa irraa bituun qubachiisuu.  II. Bataskaanaa Ortodoksii yoo xiqatee Ganda Gandaa fi Mandara madaraan ijaaru.  

III. Oromooti heeruumuu fi Oromoo fuudhuu; san boodaa immoo maatii isaanii fi firootan isanii naannoo  Amaraatii fidanii waraqaa eenyummaa baasuun qubachiisuu.  

  1. Abbootiin Qabeenyaa Amaaraa Oromiyaa keessatti invest gochaa jiran hundi Amaaraa qofa akka  qaxaraan /miindesaan gochuu. 
  2. Abbootiin Qabeenyaa Amaaraa Real Estate /Qabeenya lafa fi ijaarsa maneen jireenya lafa Oromoo  irratti hojjechaa jiran maneen ijaaraani gurguran hamma danda’ame Amaraatii gatii xiqaan akka  gurguranii qubachiisaan fi kaneen kanafiis humnaa hin qabne immoo qotee bulaa Oromoo irraa lafa  akka bitatan gargaaruu 
  3. Warreen karaa maatiis ta’ee carraa hojiitiin as godanee Oromiyaa keessa qubatemoo Waraqaa  eenyummaa akka itti argatan haala mijeesuu fi Warri argatee hundi immoo mootummaan iddoo mana  jireenyaa akka kenuuf gaafachuun akka lafa jireenya argatan gochuudha kan jedhu. 

Qabxiiwan armaan olii jahan kana hojii irra olchuuf Abbootiin qabeenya dhalootaan Amaaraa ta’anii fi  caasaaleen Mootummaa Federaalaas ta’ee nannoolee qooda guddaa akka qabanis irrati waliif galame.  

2ffaa: Kan Armaan Olii kun haalaa milkii qabuun ergaa xumuraamee boodaa waggaa 10 ykn 15 boodaa  yoo xiqatee xiqate Goodinnii Addaa Naannoo Finfinnee Finfinnee waliin “City State” yokan Naannoo of  dandeechee akka taatu fi yoo ABOn hiree murteeffaannaa keewwata 39 kaasees dursinee Ummani  Oromiyaa keessaa qabatani waan jiraaniif Referandamiin sunis kufaa ta’aa kan jedhu lafa kaawame. 

Waliif galtee fi karoori kun erga hojiiti seenee kan bubule yoo ta’u ammas bifa addaatiin itti fufee akka  jiru abbaan fe’e oddeefannoota asi gadi kana qabatee qulquleesuf caaraa ni qaba.  

Baruma wanta kana karoorfatan Onkololeessaa 2011 irraa egaalaanii lafa seeraan alaa qabachun  manoota seeraan alaa ijaaru itti fufee jira. Manoota jireenya qofa oddo hin taane Bataskaanaa Godina  addaa Finfinnee keessati bakken adda addaatis ijaara jiru. Kunis wanta ummani yokan gareen barbaade  keessa adeemee adda baafachuu danda’udha. Gabaabumati Fakkenyaaf  

Laga Xaafoo mana Kuma Afur (4000), Sulultaa mana Kuma Sadifii dhibatorbaa ol (> 3700), Duukam, Sabbataa, Burrayyuu, Adaamaa fi Bishooftuu keessati walumagalaa Amaarrii Finfinnee, Dabraa  Birihaan, Gojam, Gondar, Hawwassaa, Yirgaalam fi iddoo biroo irraa dhufuun mana seeraa qabeessaa fi  kan seeraan alaa waggaa tokkoo fi walakaa keessatti waluma galattii gara manaa Kuma sodomi shan  (35,000) ta’uu kaan ijaaraani kaan bitanii ittii galani jiruu. 

Bara kana, bara 2012 kanas Laga Xaafoo keessatti qofa maneen seeraa qabeessaa Kuma sadii (3000)  kaan bitanii kaan ijaaraani ittii galani jiru. Jara kanaaf Dr. Milkeessaa Miidhagaa inni dhiheenya kana  aanggoo irraa kaafame bishan hin galchuu jedhee didaa turus ammaa ji’aa kana keessaa dabareedhan  /taraadhan bishaan galafii akka jiru eenyuu ilee mirkaneefachuu ni danda’aa. Hanga ammaa mana 60f  

bishan galee jira. Seenaa manoota kanaa yoo yaadatan ta’e Bara 2011/2018 Mootummaan naannoo  Oromiyaa Obbo Lammaa Magarsaan gaggeeffamu maneen Seeraan alaa digsiisuu calqabnaan warrii  Proojektiicha jalqaban Dr. Abyyii Ahimed biraa deemanii kadhatan. Isaa boodaa innis Lammaa Magarsaa  sossoobee dhaabsiisee. Yeroo san Abyyii lama duubaan namoota baayyeetu jira jedhe wan sodaatuuf  sodaachisee oddo hin taane siyaasa keenya nu jalaa baleesaa ammaf dhiisi yeroo bira itti deebina jedhe  gowomseeti. Sababumaa Lammaa Magarsaa Imamataa Nafxanyootaa kana fashaleessuuf ejjennoo  qabatee Abyyii suuta jedhee Lammaa aanggoo irraa kaasee.  

Har’aa lafa Oromiyaa abbaan barbaade qotee bulaa Oromoo irraa maalaqaan bitee kan immoo lafa  weeraree halkan ijaaraa buluu itti fufus Mootummaa naannoo Oromiyaa gonkumaa jara kana hin tuqu.  Miilaa hin shokoksineen Naafxanyaan Oromiyaa dhuunfachaa jirti

Kutaan 2ffaa ittii fufa 

KUTAA 2FFAA: Hiccitii Proojektii habashoota “Oromiyaa miilaa hin shokoksineen Seenanii Oromiyaa  diiguun Itiyoophiyaa Ijaaru”:  

Onkololeessaa, 2018 jalqabee, hanga Fulbaana 2028 xumuramuu. Kunis Sagantaa fi karooraa Paartilee  Nafxanyootaa Waggaa 10 keessatti Uummataa Amaaraa fi habashoota Miliyoona 10 hanga 15  Oromiyaa keessaa qubachiisuun Oromiyaa fi Oromoo Diiganii Impaayera Itiyoophiyaa Ol-aantummaa  Amaaraa jalati debisanii ijaarutii.  

Akkuma kutaa 1ffaa irratti Ibsamee sagantaa kana Kan Qopheessee hoggaantootaa fi miseensota  Paartilee habashoota kaneen akka ABIN (አብን); Ginbot-7 (ግንቦት -7) ykn EZMA hardhaa fi BADN (ብአዴን)  Biltsiginnaa hardhaa yoo ta’uu Proojektiin kunis “Sagantaa Itiyoophiyaa bararuu”: “Filannoon duraa  Jiraachuun Itiyoophiyaa yaa mirkanahuu” kan jedhu yoo ta’uu Afaan Amaaraan (ኢትዮጲያን የማደን እቅድ፣ ከምርጫ በፍት አገር ይቅደም) jechuun ittii mooggaasaniiruu. Paartiin ABIN (አብን) Garuu Sagantaa  Jiraachuu Uummataa Amaaraa ittiin mirkanahuu (የአማራ ሕዝብ ህልዉና የሚረጋገጥብት ፕሮግራም)  jechuun moggaaseera.  

Oggeessii Oromoo Qeerroon riphee hiccitii isaanii dukaa bu’uun Maajatii (Goowaadaa) ABIN, EZEMA,  BIADIN fi Biltsiginnaa akkuma isaanii alaabaa Minilik uffatee hiccitii kana qoraatee Oromiyaa Badii irraa  bararuuf Saaxilee garuu Sagantaa kana “ Sagantaa Oromiyaa miilii hin shokoksineen Seenanii Oromiyaa  diiguun Itiyoophiyaa ol Aantummaa Amaaraa jalati debisanii Ijaaru” jechuun moggaaseera, Kutaa 2ffaa  isaa immoo Uummataa Oromoof, Qeerroo Oromoof, Jajjabee Oromoo warraa Oromoof yeroo hunda  dhiigaa jiraaniif akka armaan gadittii dhiiyesseera.  

Ka’umsii sagantaa Nafxanyootaa kana Guyyaa seenaa qabeessaa, Guyyaa qabasa’oonnii Oromoo inni  hidhaa keessatti woggaataan dheeraaf dararamatuuree hidhaa ba’ee, inni Bosonaa fi Gammojjii  Oromiyaa keessatti qabsoo hidhannoo woggaataan 25f gaggeessaa turee Bosonaa fi Gammojjiidha  ba’ee, Qeerroo fi Qarreewwaan Oromoo woggaataan Afuriif Dandiwwaan Oromiyaa irratti Agaazii  fulduraattii ba’anii mirga isaa falmatanii wayyanee Oromiyaa keessaa basanii injifaannoo gonfaatanii  Nafxanyootaa Finfinnee seenuu dhorkiitee illee uleen of-fuuldura haqala’anii Miliyoona ta’anii Finfinnee  Seenuun Guyyaa dhaabaa isaani Angafaa ABO (OLF) ittii simatan guyyaa seenaa qabeessaa, Fulbaana 15,  2018. Guyyaan kun guyyaa Ummani Oromoo fi Qeerroowwan Oromoo irree isaanii, Jaalalaa fi kabajaa  isaan ABOf qaban, diinatti agarsiisan, fi akkasumas, Guyyaa Finfinneen Oromiyaa malee Oromiyaan  Finfinnee malee jiraachuu akka hindandeenyee, fi gama biroon immoo ABOn dhaabaa jalatamaa,  Gachanaa fi Kabaja Oromoo kan ta’ee dhaabaa miliyoonotaa of duubaa hirirsiisee ta’uu diinoonota  Oromoo fi Hawaasa Addunyaati agarsiisaniidha.  

Dabalataan Guyyaan simmannaa ABO sun osoo ABOn Finfinnee hinseeniin duraa Gibot-7 Finfinnee galee  alaabaa Minilik iddoo hedduu dhaabee turee. Qeerroon Oromoo garuu Simmannaa ABO  sababeefachuun, Alaabaa Minilik Finfinnee keessaa qulqulleessanii Alaabaa Faajjii Bilisummaa  Oromotiin, dandiwwaan Finfinnee Fayaanii irree isaa Diinatti agarsiisanii ABO Simataniidha. Guyyaa  seenaa qabessii kunis, Fubana15, 20018  

Guyyaa kana irraa egaalee miseensoni fi hooggantooni Paartilee Nafxanyootaa, Abbootiin qabeenya  isaanii lafa Oromiyaa Saamanii of harka qaban, Irree Oromoo fi ABO arganii “Ebaannee”, “ebaannee”,  jedhan, Sodaa fi naasudhaan off-walaalaan. ABO fi Qeerroo irreen Feerroo irraa of baraaruuf 

hatattaaman Oolaanii osoo hin buliin, “Mataduree Itiyoophiyaa fi Itiyoophiyaanotaa bararuu”,  “ኢትዮጲያ እና ኢትዮጲያዊነትን ማዳን” jedhuun, walga’ii hatattamaa dhoksadhaan, ergaa Finfinnee,  Bahaar dar, Gondorii fi Dabraa Birihaan ittii ta’anii boodaa Murtiiwwaan Kutaa 1ffaa keessatti eramee  san irraa ga’aan isaa keessaa inni Guddaan Amaaraa miliyoona 12 hanga 15 waggaa 10 keessatti  Oromiyaa keessaa qubachiisuun, ABO of irraa ittisudha, uummannii Oromoo yoo Gaafii Hiree ofiin  murteeffachuu hanga foxoquuttii jedhu kasaan ta’ee dafanii Uummataa Habashaa kan akka Amaaraa  Guragee fi Dorzee qabachiisuuf Referandamiin Kufaa gochuun Waggaa 15 boodaa “City estate”  Finfinnee fi Godiinaa addaa naannaawaa Finfinnee waliin Dabraa Biraan ittii dabalanii Naannoo of  dandeechee gochuuf karoorfatan. Kunis naannoo Amaaraa isaa 2ffaa akka ta’uu danda’uti kan  hojjetamuu ta’uu walii galan, Heeraa Mootummaa fulduraattii foyya’ee ba’uu irraattis beekamtii akka  argatuuf akka cimsanii qabsa’anii fi isaa duraa Uummataa qubachiisuun Diimoograaphy (baayyinaa  Uummataa) jijjiruun barbaachisaa akka ta’ee mariyaatanii wal hubachiisaan.  

Abbootiin qabeenya fi hoggaantootaa siyaasa isaanii akka Murtiiwwaan fi imaamatootaa ba’aan kanaa  rawwatan dirqama ittii kennamee fudhataan.  

Hooggantooni isaanii Mootummaa biyyaa bulchaan keessaa jiraaniis aanggoo argatanittii fayyadamanii  Sagantaa kana akka rawwatan waliigalaan. Sagantaa qabxiiwan biroo Oromiyaa ittiin diigaan qorannoo  kana kutaa 1ffaa keessatti kan ibsaameen alatti kan armaan gadii kunis akka rawwatamuu waliif gala,  isaanis;  

  1. Uummataa Amaaraatii aansee uummaatootaa kibbaa keessaa Uummataa Guraagee fi Doorzeen  baayi’inaan Oromiyaa keessaa Finfinnee fi naannaawaa ishee akka qubatuu haalaa mijeesuufii,  kakasuunis akka sagantaa tokkooti ka’amera. lakkoofsi isaani garuu hin ibsamne. 
  2. Oromoota keessaa namoota dhiigaa Amaaraa qabanii fi tokkummaa Itiyoophiyaa barbaadan kaneen  Amaaraan walii galuu danda’aan ilaalchaa Itiyoophiyummaa qaban Dr. Abiyyittii himanii Abyyii, akka  Aanggoo ykn Muudama siyaasa kenuuf, isaa boodaa dhima lafaan wal qabatee, karataa fi kkf akka isaan  gargaaruu dhima ittii ba’aan.  
  3. Sadarkaa Federalattii, iddoo Hooggansa murteessaa ta’ee irratti dhalataan Amaaraa akka muudamu  Dr. Abyyii Ahimediif yaada dhiyeessuun (Recommendation) akka muudamaan tasiisuu. Isaa boodaa  muudamaan sun waajjiraa isaa keessatti Amaaraa hedduu naannoo Amaaraatii fudhanii akka qaxaraan  tasiisuu.  
  4. Gaaffiileen Oromoon kaasaa jiruu kaneen akka Finfinnee fi Afaan Oromoo akka hin rawwaataamne  dhiibbaa tasiisuun qabsoo duraa dhaabachuu. 
  5. ABOn diinaa tokkummaa Itiyoophiyaa waan ta’eef, hanga diigaamee maqaa isaa jijjiiruttii akka  dorgommii filannoo irratti hin hirmannee qabsa’uu, deebi’e akka biyyaa ba’uu fi seeraan akka  gaafataman yaada dhiyeessuu mootummaa irratti dhiibbaa gochuu. Mootummaan Abyyii yeroo  ABOirraattii tarkaanfii fudhatuu jajjabeessuu hiiriiraa ba’uun deggaaruu.   

    Dhaabni maqaa Sabaatiin qabsa’uu akka diigamu fi kunis salphaati ABO digsiisuu akka danda’u, isaa  boodaa ABIN Paartilee maqaa Itiyoophiyaan socho’aan waliin akka walitti makamuu.

  1. Heerrii mootummaa kan fooyya’u yoo ta’ee Keewwata 39 guutumaan guutuuttii akka haqamuu, fi  Heerrii Mootummaa Keewwata 2, 3 (2 fi 3), 8, 47 fi 49(5) immoo partially akkataa tokkummaa Itiyoophiyaa ijaaruu danda’uun akka foyyaa’ee barreefamu. Fayiidaan Oromiyaan Finfinnee irraa argatu  jedhu guutumaan guutuuttii akka heera mootummaa irraa haqamuu qoraannoon gaggefamee akka  yaadaattii Mootummaa Abyyii hogganuuf akka dhiiyyeessaan.  
  1. Hoggaantootaa Oromoo OPDO keessaa jiran kaneen ergaamtuu ABO fi Jawar Mohammad ta’an  dhaabaa keessaa fi EPDRF keessaa akka ariiyaamaan ykn hooggansa gadii aanaa irratti akka muudamanii  qabsa’uu yaadaa ykn Recommendation mootummaa Abiyyif dhiyeessuu. 
  2. Qeerroon yeroo ABO simaachuuf Finfinnee seenuu ijoollee Amaaraa Finfinnee keessaa reebanii  lubbuu basanii waan jiraaniif akkasumas yeroo ba’aan Burayuuti Uummataa Itiyoophiyaanotaa waan  midhaniif yeroo biroo haalaa wal fakkatuun Amaaraa midhuu waan dand’aniif Uummannii Amaaraa  Naannoo Oromiyaa, Naannoo Kibbaa fi Finfinnee keessaa jiruu akka Meeshaa waranaa hidhaatanuu fi  akka qabeenya fi lubbuu isaanii badii irraa ittisan. Hooggantooni naannoo Amaaraa fi magaalaa  Finfinnee jiran haalaa akka miijeessaan Meeshaa dhiyeessuun akka hidhachiisaan walii galani turan.  Bu’urumaa kanaan hanga ammaattis ummata Amaaraa Finfinnee keessaa, Adaamaa, Bishooftuu, Laga  Xaafoo fi Laga Daadhii kan Meeshaa waranaa hidhachiisaan yoo ta’uu Hidhannoo cimaa fi meshaalee  waranaa Jajjaboo kan hidhatee garuu Amaartootaa magaalaa Adaamaa, Wallaagaa fi Harargee Lixa fi  Naannoo Siidaamaa keessaa jiraniidha. Isaanis Meeshaa Feesisee dhaqee kan hidhachiisee Jeneraal  Asaminoo Tsigee, yoo ta’uu Ermiyaas Amalgaa, Kirsti’an Taddalee fi kaneen maqaan isaanii ifa hin tanee  immoo gargarsaa fi gorsaa addaa addaa kennaa turaniiruu. Mallaqnii miliyoona hedduun lakka’amuu  Abbootiin Qabeenyaa dhalataa Amaaraa Oromiyaa Finfinnee fi U.S keessaa walitti qabamee sagantaa  kanaaf ooleraa, oolaa jiraas. 
  1. Bakka bu’uummaan Uummaatootaa Amaaraa naannoo Oromiyaa keessaa jiraatan kan miliyoona 5  ol ta’aniif bakka bu’uummaan hooggansa Sadarkaa kabiinee mootummaa Naannoo Oromiyaati,  akkasumas caffee Oromiyaa fi Parlamaa Federaalaa keessatti akka kennamufii Cimsanii akka qabsahaan  irratti walii galaniruu. Kunis bulchiinsa naannoo Oromiyaa keessaa galuun Sagantaan isaanii kun akka  milka’uuf haalaa mijeesuuf waan danda’uuf cimanii qabsa’uu kan jedhudha. Bu’urumaa kanaan Bakka  buutonni Nafxanyootaa kun Mootummaan Itiyoophiyaa Dr. Abyyii Ahimediin hoggaanamu Uummannii  Amaaraa yeroo Ammaa kana Oromiyaa keessaa jiruu miliyoona shan ol bakka bu’uummaan akka  kennamuuf jechuun gaafii gaafatan. Innis ani gaafii kana deebisuu hin danda’u deemaatii Paartilee  Mormitootaa Oromoo ABO, KFO fi kan biroo waliin mariyaadhatii walii galaa (tadaradara jedheen).  Gaafii kana irraa ka’uun hoggaantootaa Paartilee Oromoo hiccitii kana hin beeknee fi Paartilee Amaaraa  sagantaa kana rawwachiisaa jiran waliin akka mariyaatanii Mootummaan haalaa miijjessee yeroo addaa  addaa mariyaatanii jiruu.  

Miseensoni fi hooggantooni Amaaraa, hoggaantootaa Paartilee Oromoo waliin mariiyatan kunis,  Finfinnee baayi’inaan Uummataa Amaaraa qubatee jiraa waan ta’eef kan Amaaraa ta’uu qaba, yaadaa  jedhu kan calaqisissan yoo ta’uu gama biroon immoo Uummannii Amaaraa Naannoo Oromiyaa keessaa  jiraatu Miliyoona 5 ol bakka bu’uummaa siyaasa Parlamaa Federaalaa keessatti fi caffee akkasumas  hooggansa naannoo Oromiyaa keessatti argachuu qaba yaadaa jedhu cimsanii kaasaniru FKNf liinkii kana  tuqaa ilaala https://www.youtube.com/watch?v=a7xKnEC7CF4&t=437s የአማራና ኦሮሞ ፖለቲከኞች እና ምሁራን ውይይት. As irratti wanti qabasa’oonnii Oromoo martii hubaachuu qaban bakka buutonni  Nafxanyootaa uummannii Amaaraa Oromiyaa keessaa jiruu Parlamaa fi caffee keessatti bakka  bu’uummaa argachuu qaba kan jedhan sagantaa Oromoo ittiin diigaan keessaa tokkoo yoo ta’uu kunis 

Bulchiinsa fi hooggansa naannoo Oromiyaa keessaa galuun Taarsimoo ittiin Amaaraa fi Habashoota  miliyoona 12-15 waggaa 10 keessatti Oromiyaa keessaa qubachiisuuf karoorfatan mootummaa Abyyii  waliin ta’uuf akka rawwatan waan isaan fayyaduufidha.  

Bakka buutonni Amaaraa yeroo hunda Federaalaa irratti akka Amaarrii ilaalchaa nafxanyummaa fi jibba  Oromoo qabu aanggoo qabatuu Dr. Abiyyif yaadaa dhiyeessuu. Oromiyaa keessatti immoo  Amaartoonnii naannoo Oromiyaa keessaa jiraan amuumaa egaalaanii bakka bu’uummaa argachuun  hooggansa naannoo Oromiyaa keessaa galuu qaban jechuun cimsanii gafatuu. Kuniis qulfii Niikuulaarii  ittiin Oromiyaa irratti dhukasaan waan ta’eefidha. Dabalataan Oromiyaa keessatti bakka bu’uummaa  yoo argatan Proojektii Oromiyaa keessaa Amaaraa qubachiisuun Oromiyaa diiguu salphaati akka  rawwachiisuu danda’aan Qorannoo isaaniin mirkaneeffataniiruu. Hanga ammaattii Doctor Abyyii  Ahimed yaadaa isaan dhiyyeessaanif keessaa %78 fudhatee hojii irraa akka olchee jiruu ji’aa darbee  keessaa miseensoni ABIN ergaa hidhaa ba’anii gamagamaa tasiisaniin mirkanessaniiru. Kunis Dr. Abyyii  Ahimed Faayidaa Oromoo dabarsee Nafxanyootaa kanaaf kenneraa. Yaadaa Hooggantooni Oromoo  dhiiyyeessaan nii tuffataa nu arraabsaas kanaa miseensoni koree Gidduu Galeessaa hundi beekuu. Dr.  Abyyii, hoggaantootaa Paartilee Mormitootaa naannoo Amaaraa yeroo hedduu kan haasofsiisee yoo  ta’uu hooggantooni Paartilee Mormitootaa Oromoo garuu gonkumaa caaraa wal fakkata hin arganne.  FKN. Miseensota ABIN fi BIADN kaneen ajjeechaa Doctor Ambaachoo Mokoniin shakkaman osoo raga  qubsaan jiruu akka hikaan isaan gaafatan fudhatee yoo rawwachiisuu hoggaantootaa Paartilee Oromoo  kaniif garuu gonkumaa carraa hin keenineef. Dabalataan Kondomineemiin Daangaa Oromiyaa keessatti  ijaarame kallaattii Gaafii jarrii dhiyeesseen Dr. Abyyii ajajaa darbeen Namoota carraan ba’eef hundaaf  keennameeraa. Dabalataan Dr. Milkeessaa Miidhagaa Lafa investimantii fi mana jireenyaa isaan  didnaan, bishaan isaanii galchuu didnaan kallaattiin akka Aanggoo irraa ka’uu Abbootiin qabeenya fi  Paartileen Nafxanyootaa gaafii gaafataniin Akka aanggoo irraa ka’uu tasiifaameera. Magaalaa Finfinnee  Boolee naannoo 22 fi 24 jedhamu taaboonnii samii irraa bu’ee jedhani ergaa Taabootaa ijaaraani boodaa Poolisiin Finfinnee dignaan kallaattiin Dr. Abyyii Ahimed kadhaa Dani’eel Kibraatiin Dr Abyyii  Ahimed Kallaattiin Takkalee Umaa Ajajajee Taaboonnii sun bakkumaa sanittii deebi’e akka ijaaramamu  akka hayyamuu taasisuun hayyamsiisee tabootichii ijaarama jira. 

Abbootiin qabeenya Habashoota Paarkii tokkummaaf maalaqa guddaa gumaachaanii fi dhumaa irraattis  Irbaataa qarshii Miliyoona 5n masaraa Minilik keessatti nyaataan kallaattiin Dr. Abyyii Ahimed Takkalee  Umaa fi mootummaa naannoo Oromiyaa ajajuun qarshii basaniif kan oluu lafa Invastimantiidhaaf lafa  heektaraa hedduu akka kennamuuf ajajajee kennamefira.  

Dabalataan Abbootiin Qabeenyaa hayyoonnii fi hooggantooni Paartilee Habashoota kun waliin ta’uun  Hoggaanaan Gumuruk akka ka’uu fi Hoteelaa sodaree misoomsuuf fedhii akka qabaan Dr. Abyyii Ahimed  fi niitii isaa Dani’eel Kibrat gaafatanii Dr. Abyyii hoggantuu Gumuruk kaasuun bariituu sodareen akka  cufamuu kallaattiin ajajeraa. Ittii aansee waan ajajuu garuu hin beekuu.  

Gama biraan masaarrii Minilik bakka biyyaa ittii bulchaan osoo hin taane iddoo Oromoo fi Oromiyaa  diiguuf mariin ittii ademsiifaamudha. Carraan Paartileen Mormitootaa Oromoo Dr. Abyyii waliin  haasa’uuf argatan takka qofa yoo taatu isheenis, innis yeroo darbee qofa hooggansa Gaddisaa Siyaasa  Oromoo isaa jedhu jalaattii Dr. Abyyii Ahimed Paartilee Mormitootaa Oromoo kana hasofsiisuuf yaamee.  Paartileen kunis nuti Lammaa Magarsaa beekna malee siin hin beeknu jedhaniin. Kunii Garuu dogoggora  guddaa turee. Maliif yoo jetan Aanggoo kan qabu fi bakka Mallaas kan ta’ee Dr. Abyyii isaa gaafii qabaan  fi rakkoo Oromoo irratti dhufa jiruu kana akka gaafatan gaafachuu osoo qabanuu Lammaan Aanggoo of harka hin qabne walitti nuqaabuu wayyaa jechuun isaanis gowwummaa fi ammaa illee akka hirriibaa  hindamaqnee muldhisaa. 

  1. Diinagdee Oromoo fi Oromiyaa ajjeesuufis karooraa basaniruu, kunis Oromiyaa keessatti  investimantiin gutumaattii dhaabatee naannoo Amaaraa keessaa naannoo Dabraa Biraanittii akka  tasiifaamuu, daladaltootaa Oromoo gabaa kessaa akka ba’aanuu, kkf illee karooraa keessaa kan jiruu  yoo ta’uu Dr. Abyyii Ahimed Sagantaa fi Karooraa isaanii kallaattiin bilbilan Shimmallis Abidsaattii,  Takkalee Umaa fi kaneen biroottii bilbiluun rawwachiisaa jira. Mootummaan naannoo Oromiyaa yeroo  laftii samamama jiruu, mannii seeraan alaa ijaarama jiruu tarkaanfii fudhachuuf yeroo yaaluu Dr. Abyyii  Ahimed akka tarkaanfiin sun hin fudhatamnee waan dhorkuuf hoggaantootaa naannoo samamuu fi  weraraa lafa seeraan alaa kana mormaan hojii irraa ari’uu arrabsuu fi sodachisuun cimee ittii fuferaa.  
  2. Yeroo Lammaa Magarsaa Naannoo Oromiyaa Bulchu Maneen seeraan alaa ijaaraman diiguu  jalqabnaan Nafxanyoonnii kun Dr. Abyyii Ahimed dhaqanii gafatanii Dr. Abyyii Ahimed dhaabsiisee,  kanammoo Isaanuu raga ba’aniruu. Dabalees Lammaa Magarsaa Proojektii jarrii kun karoorsan beekuu  batus dhumarraattii Faayidaa Oromiyaa dabarsee kennuu waan dideef Bittaa fi gurgurataa lafaa cimee  waan dhabsiiseef Naannoo Oromiyaa irraa akka ka’uu marii Dr. kenaanii Oromiyaa irraa sossobanii  kaasaniru. 
  3. Dr. Milkeessaa Miidhagaa haalaa ammaa deemaa jiruun lafatii naannaawaa Finfinnee akkuma  Finfinnee yeroo mursaa boodaa Oromoo harka bahuuf deemaa jedhee mannii seeraan alaa ijaarame  akka diigamu, Qubannaan habashoota kun akka ristirik (to’atamuu) gochuuf yoo deemuu Jarrii Dr. Abyyii  biraa deemanii Dr Abyyii kallaattiin Prizidaant Shimmallis Abidsaattii dheekkaamee Shimmallis Abdisaa  Dr. Milkeessaa Miidhagaa Qoratanii sammuu hadochaan. Kana irratti Dr. Milkeessaa illee aanggoo  aragateettii fayyadamee ejjennoo wanta kana fuuldura dhaabbachuu osoo qabuu akka mukaa qillensaan  raafamee kufeera. 
  4. Gama seeraan maneen seeraan alaa Bosonaa kaabaa Finfinnee keessatti halkan ijaaramaa buluu,  taaboonnii waaqqaa roobaa bulaa, Qeesoonnii Gojamii fi Gondorii dhufu, Amaarrii Miliyoonan aritiin  lafa Oromiyaa irra qubataa jiruu, Oromoon Garuu raafeeraa, Mootummaan naannoo Oromiyaa nama  hayyamaa malee lafaa bitee mana ijaaree seeraattii dhiyyeessee adabsiisuu nidanda’aa .Garuu hanga  

ammaattii waliigalaa maneen Kuma 37 ol seeraan alaa Laga Xaafoo, Laga Daadhii, Sulultaa, Burrayyuu,  Sabbaataa, Boolee Bulbulaa, Boolee, Hintooxxoo, Haqaaqii, Adaamaa, Bishooftuu, Duukam, Sabbataa,  Alamganaattii, yeroo ijaaraani diinnii Miliyoonan lakkaa’amuu ittii galuu Mootummaan Oromiyaa nama  tokkoo seeraattii dhiyyeessee hin adabsiifnee. Gochi lafa bituu, weeraaruu, ijaarsi seeraan alaa  rawwachuun yakkan labsiin kan adabsiisuu jiratus hangaa ammaa namni kanaan gaafatame hin jiruu.  Oromoon yoo ijaaree mannii isaas ni digaamaa Naafxanyaan gaafaa jiraatee garuu kaartaan ni  kennamaaf bishanii fi ifaanis ni galaaf. 

Gama biraan midiyaaleen OMN hangaa tokkoo waan kana tutuquu illee gadii fageenyaan wanta kana  qoratee akka hin dhiyeesiinee. ONN wanta kana akka qoratee hin dhiyeesiinee humnaa hin qabu.  Dabalataan gaazexesiitootaa isaani ni hidhuu deemanii vidiyoon warabuuf illee hayyamaa hin argatan. 

Dabalataan yeroo uummannii dhibee Koronaan sardamee mannattii galee jiruu Nafxanyoonnii maneen  seeraan alaa Oromiyaa keessatti halkani fi guyyaa ijaaraa jiruu. Torbaanumaa kana keessaa mannii 900  (dhibbii sagal) Boolee fi Naannaawaa Finfinneeti torbee takka keessatti ijaarameera. Maneen biroo  Bosonaa Hintooxxoo irraattis ijaaramaa jiraa, Poolisiin Oromiyaas kan Federaalaas wanti isaan jedhan 

hin jiruu. Sabababiin isaan Nugusiinn Dr. Abyyii Ahimed dhorkaa jedhee ajajaa waan hin dabarsiineef.  Kanaaf Manaa saamoonaa kana ijaaramee hunda yoo mootummaan guyyaa 3 hangaa 4 Keessatti hin  digsiifnee mana Naafxanyaan ijaartee qofa filanii kibrittii firii takka, takka adabuun dirqama ilmaan  Oromoo dirqama warrdiyyotaa Oromiyaati. Kanafuu, Sagantaa Naafxanyaan Miilaa hin shokoksineen  Oromiyaa seentee Oromiyaa diiguun ol-Aantummaa Amaaraa jalattii Itiyoophiyaa ijaaruuf karoorsiite  kana akkamittii dhaabsiifnaa kan jedhu kutaa dhumaa kutaa 3ffaa keessaattiin isiiniff qabaadhee  dhiyadhaa. Barruu kana kutaa 1ffaa fi 2ffaa siirriin irraa deddebiiyaa yeroo kennaa dubisaa, xinxalaa  keessaniis kennaa. Sheerii gochunis Oromoota mara biraan ga’aa. Garaa Afaan Jaarattii hiikuun  dhorkadha.  

Hubachiisa: Hiccitii karooraa dhokataa Nafxanyoonnii walga’ii ta’anii baafatan kana wanti nama aja’ibuu  hooggansi OPDOn Dr. Abyyii Ahimed irraa eegalee hangaa bulchaa gandaattii jiruu hin beeku. Garuu  beekuu baatanis rawwachiisaa jiruu. Kanaafii OPDOn jireenya dhunfaa isaani itti tolu isaani ilaalu malee  waan ta’aa jiru ilaaltee hubaachuu fi xiinxaluu hin dandeechu jenee kan komannuu kanaafii.  Nafxanyoonnii Dr. Abyyii Ahimed isaa jajanii karooraa baafatan kana rawwachiifachaa jiru. Takkaalaa  Uummaa maalaqa fi dubaartiin isaa gowwomsanii lafa Oromiyaa irraa bitaa jiru. Iskiinder Naggaa  maraataa fakkeesanii magaalaa keessa lakkiisaanii jiru. Dani’eel Kibrat nama waaqqaa jalatamaa fi  gorsaa Abyyii godhatanii ol aantummaan waa hunda rawwachiisaa jira. Gaafaa OPDO ajajaa isaani  diddee middiyaa irraa dheekkamu. Bahaar Daar fi Gondariiti hiiriiraa nagaayaa ba’u. Bifa kanaan  Oromiyaa miilaa hin shokoksineen weraraa jiru. OPDOn dubartootaa isaanii hammattee raftee ilaalti.  Inni dubbiin galeef akka leencaa Bosonaa kessaa bokkiisaa as ba’uuf deemaa, isaa qofaatuu abdii  Oromoo fi Oromiyaa fakkata.  

Kutaa 3ffaa karooraa Nafxanyootaa kana akkamiin dhaabsiifnaa kan jedhudha irrati nu eegadhaa.  Kutaan 3ffaa ittii fufa 

Similar Articles

Comments

  1. Stand up and defend yourselves; never be seen as suitable prey for the naftagna predators. The great Oromo people need great leadership capable of leading them towards self-defense, freedom and dignity as a nation with immense potential.

    “No one can ride on the back of a man unless it is bent!”

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

BBC Afaan Oromoo: ODUU Owwituu, Amajjii 27, 2020

BBC Afaan Oromoo: ODUU Owwituu, Amajjii 27, 2020

OMN: ODUU GALGALAA (GURRAANDHALA 20, 2020)

OMN: ODUU GALGALAA (GURRAANDHALA 20, 2020)

21 million Chinese died of coronavirus – US intelligence officials intercept data

21 million Chinese died of coronavirus – US intelligence officials intercept data By James Alami (Web Archive) -- A new data intercepted by the United States...

Ethnic cleansing continued in Oromia Regional State by Abiy Ahmed

Ethnic cleansing continued in Oromia Regional State by Ethiopian government lead by Dr. Abiy Ahmed, Prime Minister of Ethiopia July 10, 2020 The Right Honourable Justin...

New Book: የተጠለፈ ትግል (The hijacked revolution) in pdf

Book: የተጠለፈ ትግል (The hijacked revolution) in PDF Via Aba Orma, September 3, 2019 የተጠለፈ ትግል (The hijacked revolution) Author: Mudhin Siraj Pages: 152 Language: Amharic Year: July 2019 To...